Thế nào là một “công dân Việt Nam”? Tôi chợt nhận ra điều này khi tham dự cuộc tọa đàm về chủ quyền của Việt Nam tại quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, diễn ra tại Mỹ  ngày 16/6/2012. Đây là sự kiện được tổ chức bởi Hội Thanh niên Sinh viên Việt Nam vùng Boston mở rộng với mục đích cung cấp những thông tin cấp thiết cho du học sinh cũng như những người quan tâm đến tình hình của nước nhà. Ngoài những phần trò chuyện của Tiến sĩ luật Tạ Văn Tài, ông Thomas Vallely, giám đốc chương trình Việt Nam tại đại học Harvard, tôi đã rất may mắn được nghe phần chia sẻ của Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã.

Một cảm xúc thật đặc biệt trong tôi khi tôi nhìn một người đàn ông khóc trong lúc nói về Việt Nam, về chủ quyền của nước nhà. Ông là tiến sĩ Nguyễn Nhã – người đã cống hiến cả cuộc đời mình nghiên cứu khoa học, phục vụ cho Tổ quốc nhưng ông chỉ nghĩ đơn giản đó là “một sứ mạng nặng nề mà trót cái nghiệp phải mang”. Không chỉ tôi mà mọi người trong khán phòng hôm đó đều không thể không cảm động. Và tôi đã thấy một người Việt Nam!

TS Nguyễn Nhã khóc khi nói về chủ quyền của nước nhà tại Hội thảo Biển đảo, do Hội Thanh niên, Sinh viên Việt Nam vùng Boston (Mỹ) mở rộng, tổ chức.

Sau khi trở về từ  cuộc thảo luận, tôi luôn nhớ hình ảnh đó – “một người đàn ông đã rơi lệ khi nói về Tổ quốc”, tôi suy nghĩ về bản thân, về những người bạn xung quanh mình. Chúng tôi, thế hệ thanh niên – luôn “được” và “tự coi” là rường cột của nước nhà. Không phải là hô hào, càng không phải là giáo điều, bản thân tôi rất băn khoăn một điều:  chúng ta đang làm gì, đang suy nghĩ gì về thế hệ cha anh đi trước, về Tổ quốc, về chủ quyền đất nước? Tôi như muốn kêu lên thật to: “Tôi ơi! đừng, ích kỷ nữa!”.

Tôi nghĩ về bản thân, về sự ích kỷ mà đã đến lúc tôi cần nhìn lại. Ngày ở Việt Nam, khi là một sinh viên, tốt nghiệp ra trường, rồi đi làm, tôi chỉ sống cho bản thân mình. Hầu như tôi chưa làm đúng nghĩa vụ và quyền lợi công dân mà xã hội đã cho và tạo cơ hội. Tôi nhớ rằng mình chưa biết cầm lá phiếu để đi bầu cử, chưa biết “tổ dân phố” hay “khu phố” nhà mình ở đâu. Tất cả những kiến thức về nhà nước của tôi chỉ đến từ các môn học bắt buộc trong chương trình đại học như: Tư tưởng Hồ Chí Minh, Triết học Mác- Lê Nin, Kinh tế chính trị, Pháp luật đại cương, hoặc dăm ba bài báo tin tức hàng ngày. Kiến thức ấy thật quá cứng nhắc và xa rời thực tiễn để có thể  đánh thức, khơi dậy được cái tố chất của thanh niên, sinh viên Việt Nam trong tôi. Tôi – một điển hình phổ biến của cá nhân chủ nghĩa.

Hoạt động cộng đồng là điều xa lạ với tôi

Ngày hôm nay, là sinh viên du học, sống trong môi trường mới, thật may mắn tôi đã và đang thay đổi. Tôi đã tham gia vào các hoạt động tập thể nhiều hơn. Tôi đã nghĩ đến người khác nhiều hơn. Sự thay đổi tích cực này, thực ra cũng vì lợi ích cá nhân bởi tôi cần bạn bè ở nơi “đất khách quê người”. Một ngày tháng 6 đẹp trời, tôi tham gia cuộc tọa đàm về biển Đông như một hoạt động đoàn thể bình thường. Tôi đến dự vì có bạn bè và cũng vì tôi có một ngày rảnh rỗi.

Kết thúc hội thảo, thật bất ngờ khi chính tôi đã ý thức rất rõ, bản thân đã nhận ra một điều có ý nghĩa rất đặc biệt về tuổi trẻ, về ý thức “dấn thân vì cộng đồng”. Tôi muốn tự soi mình và mong muốn dẹp bỏ đi thói vị kỷ thường ngày để bản thân xứng đáng và có thể tự hào là “Thanh niên Việt Nam”.

Sức trẻ hăng say – vun đắp ngày mai

Học tập trong môi trường nào đi chăng nữa, sự âu lo về điểm số (GPA) hay tìm kiếm cơ hội thực tập đều khiến chúng ta tập trung rất nhiều thời gian. Đối với du học sinh, có cơ hội học trong những ngôi trường danh tiếng, được làm trong những tập đoàn đa quốc gia là niềm tự hào và hạnh phúc của chính cá nhân và gia đình. Các bạn xứng đáng với điều đó. Nhưng mỗi người trong chúng ta, đã mấy ai nghĩ đến cái gọi là “trách nhiệm công dân” với đất nước, quê hương? Ở đó ta có “mẹ hiền”, có “tình quê ấm” và là nơi ta vẫn “mỏi mắt” nhìn về mỗi buổi hoàng hôn như Phan Tưởng Niệm đã viết trong bài thơ Nấm đất quê mẹ(1). Dù đi đâu xa ta vẫn “trọn tình yêu – thuở mới vào đời, trọn tình yêu – tiếng mẹ à ơi ! “ và lớn hơn nữa là trọn tình yêu với quê hương.

Mẹ và quê hương luôn ở trong tim những đứa con

Vào một ngày cuối năm 2011, tình cờ nghe bài hát Nhật ký của mẹ do ca sĩ Hiền Thục trình bày (2), tôi đã khóc. Đó là tâm trạng mà hầu như ai xa nhà, nhất là du học sinh đều hiểu, tôi khóc vì nhớ về đấng sinh thành, nhớ về người đã nuôi dưỡng, đã cho tôi được như ngày hôm nay. Trong bài hát có những câu như thế này: “Bao ngày Mẹ ngóng, bao ngày Mẹ trông, bao ngày Mẹ mong con chào đời”, “Này con yêu ơi, con biết không? Mẹ yêu con, yêu con rất nhiều! Những khuya ôn bài, con thức, xót xa tim Mẹ biết bao!”. Tôi cảm ơn đời đã cho tôi Mẹ và tôi hứa với lòng mình sẽ cố gắng bước thành công trên con đường mà Mẹ của tôi luôn bên cạnh.

Ngày hôm qua, tiến sĩ Nguyễn Nhã cũng đã khóc, nhưng ông khóc khi nghĩ về “đất mẹ”. Điều đó khiến tôi thực sự xúc động. Ông chia sẻ rất thật “Tôi có năm món quà mang từ Việt Nam. Nếu ai muốn giúp tôi hoàn thiện bản dịch và đưa những thông tin mà tôi nghiên cứu ra các bạn bè quốc tế thì cuối giờ tôi sẽ gửi tặng thay cho lời cảm ơn”. Tôi mỉm cười vì thấy lạ nhưng đó là nét đẹp. Tiến sĩ Nguyễn Nhã đã suy nghĩ, trăn trở rất nhiều; đã nói và hành động rất giản dị, rất ViệtNam.

Tôi trân trọng tình yêu cao đẹp với Tổ quốc, quê hương và những tâm sự của ông. Chợt thấy mình trầm tĩnh hơn. Từ tình cảm của một cá nhân với gia đình đến tình cảm với quê hương, đất nước, hai thứ trở nên hòa quyện và gần gũi đến khó tách bạch. Không phải gồng mình hay gượng ép, từ tình cảm đến ý nghĩ rồi tự hứa với bản thân sẽ học nhiều hơn nữa, tích cực hơn nữa trong những hoạt động cộng đồng để tự hào là một người Việt, để ngày càng tự hào hơn về Tổ quốc Việt Nam (3).

Ngày 16/06/2012, Hội Thanh niên – Sinh viên Việt Nam vùng Boston Mở rộng (Hội TNSV Boston) đã tổ chức buổi thảo luận về chủ đề biển đảo Việt Nam. Đây là một trong những hoạt động thường xuyên trên nguyên tắc phi tập trung và đáp ứng nhu cầu đa dạng của các thành viên trong Hội. Đây cũng là sự kiện đầu tiên về chủ đề này do du học sinh tổ chức trong bối cảnh vấn đề Biển Đông đang thu hút sự quan tâm của đông đảo người Việt ở khắp nơi trên thế giới. Mời các bạn xem video chi tiết về buổi hội thảo trên kênh Youtube của hội.

 

Tác giả: Lê Đức – Tác giả Lê Đức hiện đang là sinh viên cao học chuyên ngành Quản trị thông tin tại ĐHTH Massachusetts – Lowell

__________________________________________________________________________

Ghi chú:

(1) Bài thơ “Nấm đất quê mẹ”:

Buổi ra đi – con mang nấm đất
đất yêu thương – đất của quê nhà
chiều mỏi mắt – từ phương trời lạ
đất mẹ hiền – tình nghĩa – xót xa !

Nấm đất nhỏ – mà tình quê ấm
con riêng mang – đến tận cuối trời
chiều nhớ nhà – thương quá mẹ ơi !
trời đất Việt – sương pha sắc tối !

Nấm đất nhỏ – tình quê dịu vợi
trọn tình yêu – thuở mới vào đời
trọn tình yêu – tiếng mẹ à ơi !
đường đi học – đất mang hồn nước .

Nấm đất nhỏ – trong hình bóng mẹ
chiều làng quê – quảy gánh đường về
bước ngược xuôi – đất bám hương quê
con nhớ mãi ! – tròn đời mẹ ạ !

(Tác giả: Phan Tưởng Niệm)

(2) Bài hát “Nhật ký của mẹ”: http://www.youtube.com/watch?v=NCm9MGonaVk

(3) Bài hát “Xinh tươi Việt Nam”: http://www.youtube.com/watch?feature=fvwp&v=GzBCm7iOqBM&NR=1

1 Comment

  1. Such a patriotic article, I love your notes very much. It touches my heart as a Vietnamese. I wish all Vietnamese young generations have the same thoughts, and national pride like you. I love our country very much. Talking about the Sea West confict make us to be more aware of our country, history and individuals’ responsibility. In our class named” Negotiation” Vietnamese student group did final project on the Sea West confict, which opposite with other Chinise group and we had largely dabtes, tension between two groups. By doing that, at least we shown other students in our class know what has been happening under the confict. It can be a way to show our patriotism and our legistimacy

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>